Hamile Kedi Bakımı ve Hazırlık
Kısa cevap: Hamile kedi bakımı üç şeye dayanıyor: kaliteli ve bol kalori, sakin bir doğum alanı ve iyi zamanlanmış veteriner kontrolü. Gebelik ortalama 63-67 gün sürer; son üç haftada besin ihtiyacı belirgin şekilde artar, o yüzden yavru maması gibi enerjisi yoğun bir gıdaya geçmek en pratik çözüm. Doğuma yaklaşık iki hafta kalınca kapaklı bir karton kutu, temiz havlular ve veterinerinizin gece telefonu hazır olsun. Gerisi genellikle annenin kendi işi.
Gebeliği Nasıl Anlıyorum?
İlk kedimin gebeliğini fark etmem utanç verici derecede uzun sürdü; sadece "biraz kilo aldı" diye düşünmüştüm. O günden beri bakmayı öğrendiğim işaretler şunlar:
- Meme uçlarının pembeleşmesi: Genelde 3. haftada belirginleşir, tüyler biraz açılır.
- İştah dalgalanması: İlk 2-3 haftada bazı kediler bulantı yüzünden az yer, sonra iştah patlar.
- Karın şekli: 5. haftadan sonra armut gibi bir siluet oluşur. Karnı asla sıkı sıkı ellemeyin, yavrulara zarar verebilir.
- Davranış değişimi: Bazıları aşırı yapışkan olur, bazıları dolapların içine saklanmaya başlar.
Kesin doğrulama için veteriner ultrasonu en güvenilir yol; yaklaşık 3-4 haftadan sonra kalp atışları görülebilir. Yavru sayısını öğrenmek isterseniz daha ileri dönemde röntgen tercih edilir, bu da doğum sırasında "hepsi çıktı mı?" sorusuna cevap verir.
Beslenme: Nicelik Kadar Nitelik
Benim en çok işime yarayan yaklaşım, gebeliğin ikinci yarısında anneyi yavru kedi mamasına geçirmek oldu. Sebebi basit: yavru mamaları protein, yağ ve kalsiyum bakımından daha yoğun ve annenin hem karnındaki hem sonra emzireceği yavruları taşıyabilmesi için bu yoğunluk gerekiyor. Geçişi bir hafta içinde kademeli yapın, yoksa yumuşak dışkı sorunu yaşarsınız.
Son iki haftada karın hacmi arttığı için kedi bir oturuşta çok yiyemez. Ben günde tek kap yerine 4-5 küçük porsiyona bölüyorum, gece için de bir kuru mama kabı bırakıyorum. Islak mama oranını yükseltmek sıvı alımını da destekliyor.
Takviye konusunda dikkatli olun: veteriner önermedikçe kalsiyum vermeyin. Gebelikte fazla kalsiyum, doğum sonrası kas kasılmalarını düzenleyen mekanizmayı bozabiliyor. Aynı şekilde her ilaç ve her parazit ürünü gebe kedide kullanılmaz; kutuda "gebelikte güvenli" yazmıyorsa sormadan uygulamayın.
Doğum Kutusunu Hazırlamak
Doğuma 10-14 gün kala bir "yuva" kurun. Benim formülüm: bir tarafı kesilmiş orta boy karton kutu, içine yıkanabilir eski havlular, üstüne loş ışık, evin en az geçilen köşesi. Yanına su kabı, mama ve küçük bir kum kabı koyun ki anne yavruları uzun süre bırakmak zorunda kalmasın.
Şunu da öğrendim: kedi sizin seçtiğiniz yeri beğenmeyebilir. Gardırobun dibini seçtiyse tartışmayın, kutuyu oraya taşıyın. Israrcı olmak, doğumun yatağınızın altında gerçekleşmesiyle sonuçlanıyor genelde.
Doğum Sırasında Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı?
Doğumun yaklaştığının en net göstergesi vücut sıcaklığının düşmesi ve annenin huzursuz dolaşıp mırlamaya başlamasıdır. Yemekten vazgeçme ve sık sık yuvayı düzenleme de tipiktir.
- Uzaktan izleyin. Odaya girip çıkmak, ışık açmak süreci uzatır. Ben kapı aralığından kontrol ediyorum.
- Yavrular arasında 10-60 dakika olması normaldir. Anne aralarda dinlenir, temizler, emzirir.
- Her yavru için bir plasenta gelmelidir. Sayıyı not edin.
- Müdahale gerektiren durumlar: 20-30 dakikadan uzun süren güçlü ıkınmaya rağmen yavru gelmiyorsa, koyu yeşil-siyah akıntı yavrudan önce görülüyorsa, anne aşırı halsizse hemen veterinere.
Anne yavrunun zarını açmıyorsa temiz bir bezle nazikçe yüzünü silip solunumu başlatmak gerekebilir; ama bu istisnai bir durum, kural değil.
Doğum Sonrası İlk Üç Hafta
Yavrular ilk günlerde sadece yiyip uyur. Benim takip ettiğim tek somut ölçüt tartı: mutfak terazisiyle her gün aynı saatte ölçüp gram artışını not ediyorum. Düzenli kilo alan yavru, iyi giden yavrudur. İki gün üst üste kilo kaybı veya sürekli ağlama, tüpten/biberondan destek gerekebileceğinin işaretidir.
Annenin ilk hafta boyunca meme bölgesini kontrol edin; sert, sıcak, kızarık bir meme mastit olabilir ve hızlı tedavi ister. Vajinal akıntının kokusu keskinleşirse veya anne ateşliyse gecikmeden hekime gidin. Bu tür belirtileri kedi sağlığı sorunlarını ele alan yazımızda da ayrıntılı işledik.
3-4. haftadan sonra yavrular kuma ve katı gıdaya merak duymaya başlar. Sulandırılmış yavru mamasını sığ bir kapta sunuyorum; ilk günler yüzlerine bulaştırıyorlar ama öğreniyorlar. Kum eğitimi de bu dönemde şaşırtıcı derecede kolay ilerliyor, çünkü anneyi taklit ediyorlar. Sekiz haftaya doğru aşı ve parazit takvimi devreye girer, sosyalleşme için de en verimli pencere burasıdır: elle temas, farklı sesler, kısa kucak süreleri.
Son bir not: emzirme bitip yavrular ayrıldıktan sonra anneyi kısırlaştırmayı planlayın. Arka arkaya gebelik, en dayanıklı kediyi bile yıpratıyor.
Sık Sorulan Sorular
Hamile kediye aşı yapılır mı?
Genel kural, gebelikte canlı aşı uygulamamaktır. Aşı takvimini gebelik öncesine ya da y